Gids voor naaivocabulaire van A tot Z.

Naald

Een naald is een fijn en puntig naaigereedschap dat wordt gebruikt om stof te doorboren en draad erdoorheen te halen. Het is een metalen staafje met een oogje (gaatje) aan één uiteinde om de draad in te rijgen en een scherp puntje aan het andere uiteinde om de stof te doorboren.

Er zijn verschillende soorten naalden die geschikt zijn om diverse materialen en steken te naaien.

Applicatie

Een applicatie is een decoratief motief gemaakt van stukjes stof die zijn uitgeknipt en op een stof zijn genaaid, vastgezet met een zeer dichte zigzagsteek rondom.

Assemblage

Assemblage is het proces waarbij verschillende stukken stof aan elkaar worden genaaid om een kledingstuk of een ander textielartikel te vormen. Deze stap omvat het voorbereiden, uitlijnen en naaien van de verschillende delen volgens een patroon of model.

Afwerkbies

Een afwerkbies of halsbies is een strook stof die op de halslijn wordt aangebracht (meestal aan de achterkant, soms rondom) van een kledingstuk van tricot (bijvoorbeeld een sweater of t-shirt). Het verbergt de zichtbare overlocknaad en zorgt voor een nette en esthetische afwerking. Deze techniek kan ook worden gebruikt bij een geweven stof, niet-rekbare stof. Dit is echter minder gebruikelijk, omdat kleding van geweven stof anders wordt ontworpen en deze afwerking niet per se nodig heeft.

Bekijk onze tutorial om een afwerkbies aan te brengen hier.

Slabbetje

Een slabbetje is een stuk stof, vaak gevoerd en soms gecoat, dat om de nek van een baby of jong kind wordt vastgemaakt om de kleding te beschermen tijdens het eten. Het is ontworpen om gemakkelijk te wassen en vlekbestendig te zijn.

Voorlopig vastzetten

Dit betekent het met de hand maken van tijdelijke steken om het werk voor het zoom- of montageproces voor te bereiden. Het voorlopig vastzetten gebeurt door lange steken te maken met een contrasterende katoendraad. De draden worden na het machinaal naaien verwijderd; ze dienen alleen om de stofdelen tijdens het assembleren op hun plaats te houden.

Bies

Een bies is een strook die diagonaal uit de stof wordt gesneden, onder een hoek van 45° ten opzichte van de draadloop. Deze strook heeft daardoor een zekere rekbaarheid; hij wordt gebruikt om ruwe randen (ook gebogen) te bedekken om ze te versterken of een nette afwerking te maken.

Er zijn kant-en-klare, voorgevouwen biezen te koop in de fourniturenwinkel. Het is echter heel eenvoudig om zelf een bies te maken en deze op je stof af te stemmen. Bekijk onze tutorials voor Een bies maken en Een bies aanbrengen.

Naad op naad

Het samenvoegen van twee stofdelen zonder overlap, waarbij de randen precies tegen elkaar aan liggen.

Satijnsteek

De satijnsteek is een dichte en decoratieve borduursteek die wordt gebruikt om randen of contouren in reliëf te maken. Hij wordt gemaakt door meerdere rijen dicht op elkaar liggende steken te naaien, vaak gebruikt om borduurmotieven te accentueren of om stofranden af te werken.

Knoopsgat

Het knoopsgat is een kleine opening die meestal als afwerking wordt gemaakt. Door het knoopsgat schuif je een knoop om je project te sluiten. De meeste naaimachines hebben programma’s voor knoopsgaten, in één stap als de machine elektronisch is, of in vier stappen bij andere machines. Je kunt ook met de hand een knoopsgat maken.

Ikatee legt uit hoe je dat doet in de tutorial "Knoopsgaten maken".

Tip: versterk een heel dunne stof aan de achterkant voordat je een knoopsgat borduurt; een dunne strijkbare versteviging of een stukje organza werkt goed.

Brandebourg

Brandebourgs zijn decoratieve sluitingen bestaande uit een lus en een knoop, vaak gebruikt op jassen.

Vlieg

Een vlieg is een opening in een broek met een rits of knopen, beschermd door een beleg.

Lussen

Lussen zijn kleine geborduurde draadlusjes of stoflussen die als sluiting voor knopen of haakjes op kleding worden gebruikt. Ze kunnen direct worden geborduurd of apart worden toegevoegd om discrete en decoratieve sluitpunten te creëren. Ze voorkomen gaten in de stof.

Borduren

Borduren is een textieldecoratietechniek waarbij motieven op stof worden genaaid met geschikte draden. Het kan met de hand of met een machine worden gedaan en wordt gebruikt om kleding, accessoires en andere textielartikelen te verfraaien. De motieven worden gemaakt met verschillende steken en draden.

Kasjmier

Kasjmier is een zachte en lichte textielvezel die wordt gewonnen uit de vacht van kasjmiergeiten, voornamelijk gefokt in Mongolië, China en Nepal. Deze vezel staat bekend om zijn warmte, lichtheid en uitzonderlijke zachtheid. Kasjmier wordt vaak gebruikt voor het maken van truien, sjaals en dekens.

Klospil

De klospil is een klein spoeltje met draad dat in de spoelhuis van een naaimachine wordt geplaatst. Een naaimachine gebruikt 2 draden: die van de klos (de draad die "bovenop de stof" zichtbaar is) en die van de klospil (de draad "onderop"). De klospil levert de onderdraad. De draad in de klospil is meestal gevuld met dezelfde draad als die van de klos; maar kan ook gevuld zijn met een contrasterende draad als je een stof en een voering van verschillende kleuren aan elkaar zet (gebruik dan de klospildraad in de kleur van de stof die hij zal "bedekken"). Het vullen en inrijgen van de klospildraad gebeurt eenvoudig volgens de instructies van elke machine.

Tip: gebruik bij voorkeur een "foam" polyester draad, licht rekbaar, voor breigoed en lingerie.

Om smocks te maken, doe je elastische smockdraad in de klospil en span je deze goed tijdens het vullen; de elastiek staat dan onder spanning en markeert de smocklijn beter.

Kapucijnen

Kapucijnen zijn kleine decoratieve of functionele stoflappen die op mouw- of zaksplitsingen worden geplaatst.

Ruit

Een ruit is een stofpatroon bestaande uit gekruiste lijnen die vierkanten of rechthoeken vormen. Het patroon kan gedrukt of geweven zijn.

Ketting en inslag

Alle geweven stoffen bestaan uit draden die haaks op elkaar liggen: de ketting (lengte) en de inslag (breedte).

Katoen

Katoen is een natuurlijke vezel die wordt gewonnen uit de katoenplant. Het wordt veel gebruikt bij de productie van textielartikelen en wordt gewaardeerd om zijn comfort, duurzaamheid en gemakkelijke onderhoud.

Naden platstrijken

Naden platstrijken betekent de naadwaarden samen naar één kant strijken.

Tunnel

Een tunnel is een strook stof die wordt toegevoegd of omgeslagen waarin een koord of elastiek wordt gestoken. Hiermee kun je bijvoorbeeld de taille van een broek of rok aansnoeren. Het is belangrijk om een tunnel iets breder te maken dan het elastiek of koord. Deze worden met een veiligheidsspeld aan het uiteinde vastgemaakt en door de hele tunnel geregen.

Naad

Een naad is het samenvoegen van twee of meer stukken stof met draad en naalden, met de hand of met de machine. Het wordt gebruikt om kleding, accessoires en andere textielartikelen te maken of aan te passen. De term "naad" omvat alle stappen van ontwerp, knippen, samenvoegen en afwerking van een textielartikel.

Een naad is de lijn die ontstaat door het aan elkaar naaien van twee stofstukken. Deze kan op verschillende manieren worden gemaakt (rechte steek, overlocksteek, zigzagsteek, enz.) en dient om stofstukken te verbinden, af te werken of te versterken. Naden zijn fundamentele elementen in de structuur en duurzaamheid van een kledingstuk of textielartikel.

Engelse naad

De Engelse naad is een naaimethode waarbij de stofranden twee keer worden genaaid voor een nette, duurzame en perfecte afwerking. Eerst worden de randen met de verkeerde kanten op elkaar genaaid, daarna worden ze omgeslagen en met de goede kanten op elkaar opnieuw genaaid om de ruwe randen te verbergen.

Rechte naad

De rechte naad, of rechte steek, is een eenvoudige en basale naad die met een naaimachine in een rechte lijn wordt gemaakt. Deze wordt gebruikt om stofstukken stevig en gelijkmatig aan elkaar te zetten, vaak voor basisnaden en zoom.

Omgeslagen naad

Dit is een stevige, platte en gesloten naad die vaak wordt gebruikt voor het naaien van broeken en jeans.

De stofranden worden omgeslagen en twee keer genaaid om een zeer sterke en nette naad te creëren. De uiteindelijke naad is robuust, perfect voor gebieden die aan sterke spanning worden blootgesteld.

Inknippen

Inknippen betekent kleine inkepingen met een schaar maken in de naadwaarden van kledingstukken. Deze sneden helpen om dikte op te vangen, vooral bij hoeken en rondingen, en zorgen vooral voor een goede positionering van de naden. De rondingen liggen zo beter en je voorkomt dat de stof trekt en er plooien ontstaan bij halslijnen of armsgaten bijvoorbeeld.

Galon

Galon is een decoratief bandje in een zigzagvorm.

Leder

Leder is een bewerkte, voorbereide en gelooide dierenhuid die wordt gebruikt voor het maken van kleding, schoenen, tassen, meubels en andere accessoires. Er zijn veel soorten leder, afhankelijk van het dier waarvan het afkomstig is en de bereidingsmethode. Het wordt gewaardeerd om zijn duurzaamheid, esthetiek en comfort en kan met de machine of met de hand worden genaaid. Het vereist echter speciale naalden en draden om een stevige en duurzame naad te garanderen.

De naaimuts

Vaak vergeten, is de naaimuts een waardevolle hulp bij handmatig naaien! Hij beschermt je vingers en is vooral handig om extra kracht te geven aan je naald wanneer je met dikkere stoffen werkt. Er zijn twee soorten:

de naaimutsen voor naaisters, met een gesloten punt. Je gebruikt ze door met het topje van je vinger te duwen.

de naaimutsen voor kleermakers, gebruikt door kleermakers. Het uiteinde is hol en ze lijken op ringen. Je gebruikt ze door met de zijkant van je vinger te duwen.

Ritsenopener of tornmesje

De ritsenopener (of tornmesje) wordt, zoals de naam al zegt, gebruikt om naden netjes en efficiënt los te maken. Hij heeft vaak een handvat en een metalen kop in de vorm van een Y. Je schuift hem over een naad en kunt door van het ene uiteinde naar het andere te duwen de naden losmaken.

Afwerken

Afwerken betekent de naadwaarden in hoeken of punten afvlakken of schuin afknippen om ophoping van stof te voorkomen. Om rafelen te voorkomen, wordt aangeraden niet dichter dan 3 mm van de naadrand af te werken.

Spitze

Spitze is een stof zonder ketting- of inslagdraden, met opengewerkte patronen en meestal gemaakt van katoen, zijde, linnen of synthetische vezels. Spitze wordt vaak gebruikt om kleding, lingerie of accessoires te verfraaien.

Voering

De voering is een stof, vaak lichter dan de hoofdbstof, die aan de binnenkant van een kledingstuk wordt genaaid om het draagcomfort, het uiterlijk en de duurzaamheid te verbeteren. De voering beschermt tegen slijtage en soms tegen kou, geeft structuur aan het kledingstuk en zorgt voor een mooiere afwerking door de binnenste naden te verbergen.

Drapering

Drapering is de manier waarop een stof valt en plooit wanneer hij gedragen of opgehangen wordt. In naaien en mode verwijst drapering naar het visuele effect en de soepelheid van een stof wanneer deze rond het lichaam wordt gevormd of in een kledingstuk wordt gebruikt.

DF of Draadloop & stofrichting

Draadloop is een term die wordt gebruikt bij het plaatsen van patroondelen ten opzichte van de weef- of breirichting. Een geweven stof bestaat uit een kruising van kettingdraden (gespannen op het weefgetouw) met een inslagdraad (een schietspoel die van de ene naar de andere rij gaat en aan de uiteinden van elke rij een rand vormt die "selvage" wordt genoemd). Bij gebreide stoffen, gemaakt met naalden (een opeenhoping van lussen van dezelfde draad die steken vormen, in tegenstelling tot geweven stof), volgen de rijen elkaar ook op en vormen een rand of selvage.

Wanneer de draadlooplijn op een patroon wordt aangegeven, moet je deze lijn parallel aan de selvage van de stof leggen. Dit is erg belangrijk voor de val van het kledingstuk en de duurzaamheid ervan. Als je een stuk niet in de draadloop knipt, kan het kledingstuk na de eerste wasbeurt vervormen, oncomfortabel zijn en slecht op het lichaam vallen.

Je kunt echter speciale effecten bereiken door stukken in de breedte van de stof of op het biais te knippen. In dat geval wordt dit op het patroon aangegeven.

Elastiek

Een elastiek is een materiaal of een onderdeel dat kan uitrekken en daarna weer terugkeert naar zijn oorspronkelijke vorm. In het naaien wordt het vaak gebruikt om aanpassingen in kleding te maken, zoals bij taillebanden of manchetten, zodat de kledingstukken comfortabel om het lichaam passen. Elastieken kunnen in de naden worden verwerkt of als decoratieve banden worden gebruikt. Ze zorgen voor flexibiliteit en een betere pasvorm van de kleding.

Inzet

Inzet is een bewust toegevoegd overschot aan stof in een naad om volume te creëren of bewegingsvrijheid te vergemakkelijken.

Armsgat

Het armsgat is de opening van de mouw die aan het lijfje wordt bevestigd. Het is het deel van het kledingstuk dat de oksel omsluit en waar de arm doorheen gaat. De vorm en grootte van het armsgat beïnvloeden het comfort en de pasvorm van het kledingstuk, vooral de bewegingsvrijheid van de armen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het armsgat en de armuitsnijding. De armuitsnijding is de opening in de delen die het lijfje vormen, waar je je arm doorheen steekt. De armuitsnijding en het armsgat worden tijdens het naaien aan elkaar bevestigd.

Inzetstuk

Een inzetstuk is een stuk stof dat aan een kledingstuk wordt toegevoegd om de vorm, het ontwerp of het draagcomfort te veranderen. Het wordt meestal gebruikt om bepaalde delen te versterken, decoratieve details toe te voegen of de pasvorm te verbeteren. Inzetstukken kunnen in verschillende delen van een kledingstuk worden verwerkt, zoals de schouders, mouwen of rug, en worden vaak gebruikt om visuele effecten te creëren of het kledingstuk te structureren.

Halslijn

De halslijn is het deel van het kledingstuk dat de hals omsluit.

Goede kant

De goede kant van een stof is de zichtbare kant, die aan de buitenkant van het kledingstuk komt.

Goede kant op goede kant of G/G

Het plaatsen van stukken stof met de goede kanten op elkaar is waarschijnlijk de meest voorkomende instructie in het naaien. Dit betekent dat je de goede kant van stof 1 op de goede kant van stof 2 legt die je aan elkaar wilt naaien.

Beleg

Beleggen zijn binnenstukken die de contouren van een halslijn of armsgat volgen voor een nette afwerking.

Zakopening

De zakopeningen zijn de openingen waar je je hand in een zak steekt.

Binnenbeenlengte

De binnenbeenlengte is de afstand tussen de onderkant van de achterkant en de onderkant van de voorkant van een broek, lopend tussen de benen door. Het is ook de term voor het deel van het kledingstuk dat dit gebied bedekt.

Vlieseline

Vlieseline is een materiaal dat wordt gebruikt om bepaalde delen van een kledingstuk te verstevigen en te structureren. Vlieseline is vaak strijkbaar.

Vlieseline aanbrengen of strijken

Vlieseline of strijkvlies wordt gebruikt om delen van stof te verstevigen. Het wordt aangebracht door de lijmlaag van een vlies (meer of minder dun, afhankelijk van de stof en de gewenste stevigheid) met een hete strijkbout zonder stoom op de stof te strijken; bijvoorbeeld een knoopsluiting van een dunne stof, de achterkant van een knoopsgat of een kraagpunt.

Armuitsnijding

De armuitsnijding is het tegenovergestelde van het armsgat, de opening in het lijfje die aan de mouw wordt bevestigd.

Keerzijde of Kz

De keerzijde is de binnenkant van de stof, die niet zichtbaar is als het kledingstuk klaar is.

Keerzijde op keerzijde of K/K

In tegenstelling tot de instructie "goede kant op goede kant" betekent keerzijde op keerzijde dat de binnenkanten van de stoffen tegen elkaar moeten worden gelegd. Dit wordt vaak gebruikt bij het naaien van voeringen of het aan elkaar zetten van delen waarbij de naden aan de binnenkant van het kledingstuk of project verborgen moeten blijven.

Spelden

Spelden zijn kleine metalen voorwerpen met een scherpe punt en een kopje, die worden gebruikt om twee stukken stof tijdelijk aan elkaar te bevestigen voordat ze worden genaaid. Ze zijn een tijdelijke bevestiging en kunnen ook worden gebruikt om patronen vast te zetten, naden aan te passen en randen uit te lijnen.

Stof

Stof is een algemene term voor een textielmateriaal dat wordt gebruikt bij het maken van kleding en andere artikelen. Het kan variëren in textuur, samenstelling en gewicht.

Spacering

Een spacering is een opening, meestal in een kledingstuk zoals een rok of broek, die ontworpen is om meer comfort en bewegingsvrijheid te bieden. Het zorgt ervoor dat het kledingstuk zich gemakkelijker aanpast aan de bewegingen van het lichaam door extra ruimte te bieden op specifieke plekken.

Rits

Een rits is een sluiting bestaande uit twee stoffen banen met tandjes en een schuiver die open en dicht gaat om delen van een kledingstuk of accessoire aan elkaar te bevestigen of te scheiden. Het zorgt voor een snelle opening en een nauwkeurige pasvorm en wordt veel gebruikt in kleding, tassen en accessoires.

Draad

Draad is een streng textielvezel die wordt gebruikt om stoffen aan elkaar te naaien. Het kan gemaakt zijn van verschillende materialen, zoals polyester, katoen of zijde, en is verkrijgbaar in diverse diktes en kleuren om aan de specifieke behoeften van het naai-project te voldoen. De meest gebruikte draad is polyester, die geschikt is voor alle stoffen. Afhankelijk van de stof en het gewenste effect zul je waarschijnlijk ook andere draden moeten kopen. Voor beginners volstaan een zwarte en een witte draad van goede kwaliteit. 

Bekijk onze collectie draden hier.

Elastische draad

Elastische draad is een licht rekbare en zachte draad, die vooral wordt gebruikt voor lingerie of badkleding. Het wordt gebruikt in de lusvormers van de overlockmachine, of als spoeldraad in de naaimachine.

Afwerking

Afwerking is een verzameling technieken die zorgen voor een nette en professionele uitstraling.

Zakvoering

De zakvoering is het binnenste deel van een zak, vaak gemaakt van een lichtere stof.

Kruisstuk

Het kruisstuk is het deel van de broek dat het kruis vormt.

Rimpels, plooien

Rimpels worden veel gebruikt in kindermode, vooral voor meisjes. Ze zorgen voor plooien die bewegingsruimte creëren, volume aan een kledingstuk toevoegen, of bijvoorbeeld ruches maken.

Er bestaan ook onzichtbare rimpels; deze worden gebruikt om stukken stof met iets verschillende lengtes aan elkaar te naaien en helpen het verschil bijna onzichtbaar op te vangen (de rimpels zijn niet zichtbaar). Dit type rimpels is vooral handig om het overschot aan stof (de extra lengte) te verdelen bij mouwkoppen van armsgaten.

Rimpels kunnen met de hand of met de naaimachine worden gemaakt. Bekijk onze videotutorial: Hoe maak je rimpels.

Glaceren 

Glaceren van een naad betekent een stuk stof plat houden met een lange stiksel of een onopvallende onderstikking.

Inzetstuk

Een inzetstuk is een klein stuk stof dat in een naad wordt geplaatst om meer bewegingsvrijheid te bieden of de structuur van een kledingstuk te versterken. Het wordt vaak gebruikt op plekken zoals de oksels of het kruis om het comfort en de pasvorm te verbeteren.

Guipure

Guipure is een dikke, gestructureerde kant met mooie patronen. In tegenstelling tot gewone kant wordt het gemaakt op een borduurmachine op een tijdelijk drager die wordt opgelost zodat alleen de reliëfpatronen overblijven.

Vliesstof - niet-geweven stof

Een vliesstof of niet-geweven stof is een stof die wordt gemaakt door vezels samen te persen met een bindmiddel.

Jabot

Een jabot is een stoffen versiering, vaak van kant of met ruches, bevestigd aan de voorkant van een kledingstuk, typisch een overhemd of blouse. Het voegt een elegante decoratieve toets toe en wordt vaak gebruikt in formele of historische kleding.

Jersey

Jersey is een techniek voor het maken van gebreide stof; het is te herkennen aan de rechtse steken die een « V » vormen en de averechtse steken die « bruggetjes » vormen, gebreid met draden van verschillende diktes. Het wordt gebreid in jerseysteek.

Het kan gebreid worden met draden van natuurlijke vezels (katoen, linnen, bamboe, wol, enz.), kunstmatige vezels (viscose, tencel, enz.), synthetische vezels (polyester, elastaan, enz.) of een mengsel van deze vezels (katoen-polyester, katoen-viscose, katoen-elastaan, enz.).

Jersey is van nature rekbaar; deze eigenschap varieert afhankelijk van het type vezel en de spanning van de steken. Een jersey met soepele steken en elastaan is bijzonder rekbaar. Het is ideaal voor het naaien van T-shirts, jurken, leggings, pyjama’s, ondergoed en rompertjes. We raden het aan voor baby- en kinderkleding.

Boiled wool

Boiled wool is een wollen stof die is behandeld door koken en vilten om het dicht en stevig te maken. Dit proces geeft het een dikke textuur en een matte uitstraling, ideaal voor jassen, mantels en winteraccessoires.

Breedte

De breedte verwijst naar de maat van een stof, gemeten van de ene rand tot de andere: tussen de twee zomen. Het is belangrijk voor het plannen en knippen van stukken bij het maken van kleding en andere textielartikelen. De gangbare breedtes variëren meestal van 130 cm tot 150 cm, afhankelijk van het type stof.

De breedte mag niet worden verwaarloosd omdat het bepaalt hoeveel stof nodig is voor het maken van een project.

Laminette

Laminette is een dunne strook rubber of elastiek die wordt gebruikt om bepaalde gebieden (bandjes, halslijnen) te ondersteunen of te versterken.

Babyuitzet

Babyuitzet verwijst naar alle kleding en accessoires bedoeld voor pasgeborenen, meestal van nul tot enkele maanden oud. Het is een veelgebruikte term voor sets die zijn voorbereid voor de komst van een baby.

Liberty

Liberty verwijst naar een type lichte stof met bloem- of grafische patronen, vaak geassocieerd met het Britse merk Liberty of London. Deze stoffen, meestal van katoen, staan bekend om hun kenmerkende, kleurrijke en elegante prints. De term "Liberty" wordt ook gebruikt om de specifieke patronen van dit merk aan te duiden, die gewaardeerd worden om hun kwaliteit en tijdloze stijl in kleding en accessoires.

Linnen

Linnen is een natuurlijke textielvezel afkomstig van de vlasplant, gewaardeerd om zijn stevigheid, frisheid en comfort. Het is ideaal om mooie zomerse stukken te naaien zoals vloeiende jurken, blouses, broeken en rokken.

Zoom

De zoom is de rand van de stof, meestal langs de zijkanten van de rol, die is geweven om rafelen te voorkomen. Het is vaak sterker en steviger dan de rest van de stof. Het helpt bij het bepalen van de draadloop.

Naaimachine

De naaimachine is een mechanisch, elektrisch of geautomatiseerd apparaat waarmee stukken stof aan elkaar worden genaaid met draad en een naald. Het automatiseert het naaiproces, waardoor regelmatige steken sneller kunnen worden gemaakt dan met de hand naaien. Er zijn verschillende steken mogelijk met de naaimachine, sommige worden direct gemaakt met de instellingen van je machine en andere vereisen een speciale persvoet.

Tricot

Tricot is een gebreide stof (jersey, enz.) met natuurlijke elasticiteit.

Manchet

De manchet is het aansluitende en vaak decoratieve deel aan het uiteinde van een mouw van een overhemd, jas of mantel. Het kan worden gesloten met knopen en dient om de mouw aan de pols aan te passen.

Martingale

De martingale is een strook stof of riem die aan de achterkant van een mantel, jas of trenchcoat is bevestigd, gebruikt om de taille aan te passen of een stijlvol element toe te voegen. Het kan decoratief of functioneel zijn, met knopen of gespen.

Fleece

Fleece is een dikke en zachte stof, meestal gemaakt van katoen of synthetische vezels, met een licht pluizige textuur. Het wordt gebruikt om te versterken en te quilten.

Mousseline

Mousseline is een fijne en lichte stof. Gemaakt van gekaard katoen en afkomstig uit de stad Dacca, is mousseline ideaal voor sjaals, jurken, blouses en overhemden. Mousseline is een lichte en transparante stof, vaak gemaakt van katoen, zijde of synthetische vezels. Het wordt gekenmerkt door zijn delicate en vloeiende textuur, waardoor het perfect is voor zomerkleding, elegante blouses, jurken en accessoires.

Nervure

Een nervure is een strook stof of een zichtbare stiklijn die een reliëfeffect of structuur in een kledingstuk creëert. Het wordt vaak gebruikt om details en vorm toe te voegen aan kledingstukken, zoals bij broeken of jassen, waar het de naden kan versterken of decoratieve lijnen kan maken. Nervures kunnen ook worden geïntegreerd om de pasvorm of het draagcomfort van een kledingstuk te verbeteren.

Nylon

Nylon is een zeer sterke synthetische vezel die in diverse stoffen wordt gebruikt. Het staat bekend om zijn duurzaamheid, lichtheid en weerstand tegen water en slijtage. Nylon wordt vaak toegepast in sportkleding, outdoorartikelen en technische textiel.

Oogje

Een oogje is een klein metalen of plastic onderdeel dat in een gat in een stof wordt geplaatst om het doorgaan van koorden, veters of draden te versterken en te stabiliseren. Ze worden vaak gebruikt in kledingstukken zoals schoenen, jassen en tassen.

Vulling

Vulling is een gewatteerd materiaal dat wordt gebruikt als opvulling in kleding, accessoires en beddengoed. Het bestaat meestal uit synthetische of natuurlijke vezels en is een dikke laag vezels die aan elkaar zijn gehecht en tussen twee lagen stof zijn genaaid om warmte, comfort en structuur toe te voegen. Vulling wordt vaak gebruikt in jassen, dekbedden en kussens om thermische isolatie en een opbollend effect te bieden.

Zoom

Een zoom is het omvouwen en vastzetten van de onderrand van een stof om rafelen te voorkomen en een nette afwerking te creëren. Dit wordt gedaan door de rand van de stof naar binnen te vouwen en vast te naaien. Zomen kunnen variëren in breedte en afwerkingstechniek, afhankelijk van het type kledingstuk en het gewenste effect.

Onzichtbare zoom

Een onzichtbare zoom is een naai-techniek waarmee een zoom wordt gemaakt zonder dat de stiksel zichtbaar is aan de voorkant van de stof. Dit gebeurt meestal met een onzichtbare steek met de hand of met een speciale naaimachinevoet.

Naden openstrijken 

Naden openstrijken betekent de naadwaarden aan beide zijden openstrijken.

Beleg 

De beleg is een stuk stof dat wordt gebruikt om de binnenranden van een kledingstuk te versterken en af te werken, zoals halslijnen, armsgaten en manchetten. Het is vaak een bijna identieke kopie van een buitenstuk en vormt zo een soort voering die de randen en openingen netjes afwerkt. Het wordt aan de binnenkant van het kledingstuk genaaid en vaak omgeslagen of geperst voor een nette afwerking. De beleg helpt de vorm van het kledingstuk te behouden, voorkomt rafelen van de randen en kan ook extra ondersteuning bieden voor sluitingen en versieringen. Het kan verstevigd worden met vlieseline voor extra stevigheid.

Paspel

De paspel is een klein koord omwikkeld met biais of decoratief lint. Het is een afwerkingselement, decoratief en wordt gebruikt voor accessoires, kleding of interieurstoffen. Het dient om mooie randen te creëren of de verbinding tussen twee stofdelen te versieren. Het lint wordt schuin geknipt, waardoor het elastischer is en beter aansluit op de vorm van de stof waarop het wordt aangebracht. De paspel wordt tussen twee stofdelen ingevoegd.
Bekijk onze tutorial om een paspel aan te brengen.

Natdoek 

Een natdoek is een stuk stof (vaak katoen) dat vochtig wordt gebruikt tussen het strijkijzer en de stof om te voorkomen dat de stof verbrandt of glanst.

Naaipatroon

Een naaipatroon is een model op ware grootte dat dient als gids om de benodigde stofdelen te knippen en samen te stellen voor het maken van een kledingstuk of accessoire. Dit model, meestal beschikbaar in papieren of digitale versie, bevat alle essentiële informatie om je textielproject te realiseren, inclusief minimaal een stuk voor het voorpand en een voor het achterpand.

Bij Ikatee bieden we een breed assortiment patronen voor dames, kinderen en baby's, beschikbaar in papieren versie per post of als digitale download direct vanaf onze website.

Knoopsluiting

De knoopsluiting is een strook stof die op de rand van een kledingstuk is genaaid, bedoeld om knopen en knoopsgaten te ontvangen. Het maakt het mogelijk het kledingstuk te sluiten en aan te passen, en zorgt voor een nette en functionele afwerking op overhemden, blouses, jassen en soortgelijke artikelen.

Persvoet of naaldplaatvoet

Op een naaimachine verwijst de persvoet naar het onderdeel dat je stof plat houdt tijdens het naaien. Het laat ook de naald van je naaimachine passeren om te naaien, af te werken of te zomen. Er zijn verschillende types, te kiezen afhankelijk van je stof en project. Over het algemeen is de standaard persvoet die bij je machine wordt geleverd perfect geschikt.

Plastic klemmen

Plastic klemmen, vaak gebruikt in de couture, zijn kleine kunststof bevestigingsmiddelen die stoffen bij elkaar houden zonder ze te beschadigen. Ze zijn vooral handig voor delicate stoffen, dikke materialen of wanneer een precieze bevestiging nodig is. Ze bieden een praktisch alternatief voor spelden en voorkomen gaatjes of markeringen in de stof.

Borstdart 

Borstdarts zijn specifieke darts die tussen de borst en de zijkant worden geplaatst om het kledingstuk aan te passen aan de lichaamsvorm bij dameskleding.

Darts 

De darts zijn genaaide plooien om een kledingstuk aan te passen aan de lichaamsvorm.

Stikken

Een rijgsteek met de hand of machine maken met de steek van jouw keuze (rechte steek, zigzagsteek). Rijgen betekent een rij steken naaien met een naaimachine of met de hand. Dit omvat het aan elkaar naaien van stofdelen, het maken van decoratieve of functionele naden, en het bevestigen van verschillende delen van een kledingstuk of accessoire. Rijgen kan ook verwijzen naar het tijdelijk samenhouden van delen met spelden voordat ze definitief worden genaaid.

Knipplan 

Een knipplan is een schema dat laat zien hoe de patroondelen op de stof moeten worden gelegd voordat je gaat knippen.

Borststuk

Een borststuk is een stuk stof, vaak stijf of verstevigd, dat aan de voorkant van een kledingstuk wordt geplaatst om ondersteuning te bieden en het gebied te structureren. Het wordt meestal gebruikt in overhemden, blouses en jassen om de vorm te behouden en een verzorgde uitstraling te geven, vooral rond de kraag of borst.

Plooien

In de couture zijn plooien stofvouwen die worden gemaakt om volume toe te voegen of de vorm van een kledingstuk aan te passen. Ze kunnen tijdelijk worden aangebracht door te strijken of permanent door te naaien. Plooien worden gebruikt in diverse kledingstukken, zoals rokken, broeken en mouwen, voor esthetische of functionele effecten.

Ingelegde plooien

Ingelegde plooien zijn plooien gevormd door twee stofvouwen naar binnen die een decoratieve inkeping creëren.

Plumetis

Plumetis is een lichte en transparante stof, vaak van katoen of voile, versierd met kleine reliëfmotieven, meestal in de vorm van geborduurde stippen. Wordt vooral gebruikt voor delicate kledingstukken zoals jurken en blouses.

Steek 

In de couture verwijst een "steek" naar de manier waarop de draad op de stof wordt genaaid. Er zijn verschillende soorten steken, elk met een specifieke functie: de rechte steek voor basale naden, de zigzagsteek voor afwerkingen en rekbare stoffen, en de overlocksteek voor randen. De keuze van de steek hangt af van de gebruikte stof en het gewenste effect.

Terugsteek 

Een terugsteek is een naad van een paar steken achteruit om een naad aan het begin en einde te vergrendelen.

Rechte steek 

De rechte steek is de belangrijkste steek die bij het naaien wordt gebruikt. De steken volgen elkaar op in een rechte of gebogen lijn. Hij wordt gebruikt om stukken stof aan elkaar te zetten, hoofdnaden te maken en zomen te naaien. 

Terugsteek

De terugsteek is nodig aan het begin en einde van een naad om te voorkomen dat de naad losraakt. Eerst worden een paar steken vooruit gemaakt, daarna een paar steken achteruit met de "achteruit" knop van de machine; dit gebeurt aan het begin en het einde. 

Elastische of rekbare steek 

Sommige naaimachines bieden opties voor elastische steken, handig voor het werken met rekbare stoffen. Ze zijn essentieel voor nauwsluitende kleding, omdat ze scheuren voorkomen en de vorm van de stof na het rekken behouden.

Glijdsteek 

Glijdende steken zijn met de hand gemaakte steken. Ze worden gebruikt om openingen, zomen of biais te sluiten door een bijna onzichtbare naad te maken, waarbij afwisselend in de ene en de tegenoverliggende rand wordt gestoken. Ze zorgen voor een nette afwerking en vermijden het gebruik van te zichtbare machinale siersteken. 

Bekijk onze tutorial om glijdende steken te maken.

Onzichtbare steek

De onzichtbare steek is een naaistechniek die wordt gebruikt om zomen vast te zetten of stukken stof aan elkaar te zetten zonder dat de steken zichtbaar zijn aan de voorkant van de stof.

Manchet

De manchet is het deel van het kledingstuk dat de pols van de drager omsluit, vaak aan het uiteinde van de mouwen van een overhemd, jas of trui. 

Fleece

Fleece is een zacht, warm en licht synthetisch weefsel, vaak gemaakt van polyester. Ideaal voor winterkleding zoals jassen, truien en dekens, wordt het gewaardeerd om zijn warmtevasthoudend vermogen. 

Popeline

Popeline is een licht en stevig weefsel, gekenmerkt door een dichte weving en een gladde textuur. Gemaakt van katoen, zijde of synthetische vezels, wordt het vaak gebruikt voor het maken van overhemden, jurken en blouses. Popeline valt op door zijn licht glanzende uiterlijk en het vermogen om zijn vorm goed te behouden, wat het een populaire keuze maakt voor kledingstukken die een nette en gestructureerde val vereisen.

Préformen 

Préformen is het vooraf geven van de definitieve vorm aan een stuk, door strijken of manipulatie.

R/R

Rechterkant tegen rechterkant, zie definitie hierboven.

Inkorten

In het naaien betekent inkorten het verkorten van de lengte van een kledingstuk of een stuk stof. Dit kan door het overtollige stof af te knippen en vervolgens een nieuwe zoom of een passende afwerking te maken om de lengte aan te passen aan de gewenste maat.

Op de rand

In het naaien betekent "op de rand" heel dicht bij de rand van de stof knippen of naaien, zodat er vrijwel geen ruimte is tussen de rand en de naad- of kniplijn. Dit zorgt voor een nette en onopvallende afwerking.

Coverlock

Een coverlock is een speciale machine om zomen te maken op rekbare stoffen met een professionele afwerking.

Naadwaarde verkleinen  

Een naadwaarde verkleinen betekent de breedte van de naadwaarde na het naaien verminderen om dikte op de naden te beperken.

Strijken

Strijken is een van de belangrijkste stappen voor een geslaagde naad! Het bestaat uit het gladmaken en kreukvrij maken van de stof met een hete strijkbout. Strijken wordt vaak gebruikt vóór het in elkaar zetten om de stofdelen voor te bereiden of na het naaien.

Markeringen 

Markeringen zijn tekens op patroondelen of op de stof om het in elkaar zetten te begeleiden.

Draadspanning instellen

Het instellen van de draadspanning is het aanpassen van de spanning van de bovendraad en de spoeldraad op een naaimachine. Een correct ingestelde spanning zorgt voor gelijkmatige steken en voorkomt dat de stof gaat plooien of bobbelen, wat zorgt voor betere naden.

Omslag

De omslag is het omgeslagen deel van een kledingstuk, zoals een jasje of jas, vaak bij de kraag of manchetten. Het is een stuk stof dat naar buiten is gevouwen.

Lint

Een lint is een smalle, flexibele strook stof die in het naaien voor verschillende decoratieve of functionele doeleinden wordt gebruikt. Het kan gemaakt zijn van verschillende materialen, zoals zijde, satijn, katoen of polyester. Linten worden vaak gebruikt om elegante afwerkingen te maken, zoals riemen, strikken of versieringen. Ze kunnen ook dienen om naden te versterken of om decoratieve details toe te voegen aan kleding en accessoires.

Meetlint

Een meetlint is een flexibel meetinstrument dat in het naaien wordt gebruikt. Het maakt het mogelijk om nauwkeurig vlakke oppervlakken, rondingen en contouren te meten, zoals een tailleomtrek of mouwlengte. Onmisbaar voor het nemen van lichaamsmaten en het aanpassen van patronen, het zorgt voor een correcte pasvorm van de onderdelen in een naaiwerk.

Band

Een band is een strook stevig materiaal, gebruikt om voorwerpen vast te houden, te ondersteunen of te versterken. Het wordt meestal gebruikt voor riemen, bretels en tasgrepen. 

Satijn

Satijn is een stof met een gladde en glanzende afwerking, gekenmerkt door een dichte weving die een glanseffect aan één kant van de stof creëert en een matte textuur aan de andere kant. Het is ideaal voor het naaien van avondjurken, blouses, rokken en accessoires. 

Seersucker

Seersucker is een lichte en gestructureerde stof, meestal van katoen, gekenmerkt door zijn golvende of geplooide plooien die ontstaan door een speciale weving. Deze plooien zorgen ervoor dat de stof iets van de huid af blijft, wat zorgt voor goede ventilatie en extra comfort bij warm weer. Seersucker wordt vaak gebruikt voor zomerkleding, zoals overhemden, broeken en pakken, vanwege het vermogen om koel te blijven en niet snel te kreuken.

Smocks

Smocks zijn decoratieve borduursteken die worden gebruikt om een kledingstuk te plooien. Ze creëren elastische plooien die textuur toevoegen en het kledingstuk aan het lichaam laten aanpassen.

Zijde

Zijde is een natuurlijke vezel afkomstig van zijderupsen, gewaardeerd om zijn zachtheid en glans. Het wordt gebruikt in elegante stoffen zoals jurken en sjaals.

Onderstikken 

Onderstikken betekent een beleg of voering met de naadtoeslagen dicht bij de naad vastnaaien om het aan de binnenkant op zijn plaats te houden.

Overlocken 

Overlocken van een stuk betekent een draad langs de stofranden naaien om rafelen of oprollen te voorkomen. Overlocken wordt gedaan met een zigzagsteek langs de rand. 

Overlocksteek

Overlocken houdt in dat twee stofstukken rand aan rand worden samengevoegd met een overlocksteek. De overlocksteek wordt gemaakt met een overlockmachine (een speciale machine die de randen tegelijk overlockt en afsnijdt). Overlocken, net als overlocken, zorgt voor nette afwerkingen en helpt de randen beter te behouden, wat de duurzaamheid van je werk positief beïnvloedt. 

Doorstikken

Doorstikken is een zichtbare stiksel aan de buitenkant van het werkstuk. Het is een decoratieve en functionele naad, meestal dicht bij een naad of de rand van je stuk (ongeveer 2 mm). Het versterkt de naden, houdt zomen op hun plaats, versiert een randlijn of maakt een naad plat. 

Taffetas

Taffetas is een licht en stijf weefsel, vaak gemaakt van zijde of synthetische vezels, met een gladde en glanzende afwerking. Het wordt gebruikt voor formele kleding, avondjurken en trouwjurken vanwege de gestructureerde val en glans.

Tartan

Tartan is een stofpatroon dat wordt gekenmerkt door ruiten of gekruiste strepen in verschillende kleuren. Traditioneel geassocieerd met Schotse kilts, wordt het vaak gebruikt voor kleding en accessoires van wol of flanellen stof.

Mouwkop

De mouwkop is het afgeronde bovenste deel van de mouw dat aan de armsgatnaad bij de schouder wordt bevestigd. Het kan geplooid, geplisseerd of gevormd worden om de structuur, pasvorm en val van het kledingstuk te modelleren.

Vlieseline

Vlieseline is een materiaal met een kleeflaag die op de stof wordt bevestigd wanneer het wordt verwarmd met een strijkijzer. Het wordt gebruikt om specifieke delen van kleding of stoffen te verstevigen, repareren of stabiliseren.

Stof

Stof is een textielmateriaal dat wordt gemaakt door het kruiselings weven of breien van draden of vezels. Het dient als basis voor het maken van kleding, accessoires en huishoudelijke artikelen, en kan bestaan uit diverse materialen zoals katoen, wol, zijde of synthetische vezels.

Breisel

Breisel is een stof die wordt gemaakt door het kruiselings verbinden van draden met behulp van lussen, wat een soepele en rekbare textuur creëert. In tegenstelling tot geweven stoffen is breisel meestal elastischer en comfortabeler. Alle stoffen met een 'mesh'-structuur zijn gebreide stoffen.

Tule

Tule is een lichte, transparante en fijne stof, meestal gemaakt van polyester, nylon of zijde. Het wordt vaak gebruikt voor avondkleding, trouwjurken, sluiers en decoraties vanwege de luchtige textuur en het vermogen om lichtheid en volume toe te voegen.

Naaivoeges (of naadwaarde)

Naaivoeges zijn extra stofranden rondom de patroondelen. Deze marges worden bij het knippen voorzien om de naden tussen de patroondelen te kunnen maken. Ze zijn inbegrepen bij alle Ikatee-patronen en zijn meestal 0,7 cm, en 3 cm bij de zomen, tenzij anders aangegeven.

Klitteband

Klitteband is een geregistreerd handelsmerk voor een sluitingssysteem bestaande uit twee stoffen banden, waarvan de ene met haakjes en de andere met lusjes, die aan elkaar hechten wanneer ze op elkaar worden gedrukt. Klitteband wordt gebruikt om kleding, schoenen en andere accessoires te sluiten. Het is een alternatief voor knopen en vaak makkelijker te hanteren voor kinderen.

Fluweel

Fluweel is een dikke en zachte stof, bestaande uit twee lagen met een bovenkant van rechtopstaande, dichte haartjes en een onderkant die kort is afgesneden.

Ribfluweel

Ribfluweel (of corduroy in het Engels) is een type fluweel dat wordt gekenmerkt door verticale ribbels of strepen. Het is een katoenen stof met meerdere vezels geweven in de hoofdbasis om de verticale ribbels te vormen. Het is ideaal voor het naaien van broeken, jasjes of accessoires.

Viscose

Viscose is een synthetische textielvezel gemaakt van plantaardige cellulose. Het imiteert het uiterlijk en gevoel van zijde, met een goede soepelheid en een zachte aanraking, terwijl het voordeliger is. Het wordt gebruikt voor kledingstukken zoals jurken, blouses en broeken en biedt een mooie val en glans.

Voile

Voile is een lichte en transparante stof, meestal van katoen, linnen of polyester, die vooral wordt gebruikt voor gordijnen. Het filtert het licht terwijl het toch een zekere privacy behoudt.

Volant

Een volant is een geplooide of gerimpelde strook stof die aan de rand van een kledingstuk wordt bevestigd. Het zijn afwerkingen die een nette en esthetische uitstraling geven. Volants worden vaak gebruikt op rokken, jurken, blouses en mouwen.

Zigzag

De zigzagsteek is een naadsteek die met een naaimachine wordt gemaakt en een zigzaglijn vormt. Hij wordt gebruikt om rekbare stoffen te naaien en om applicaties of versieringen aan te brengen. Je kunt hem ook gebruiken als alternatief voor de overlocksteek om te voorkomen dat de stof gaat golven of rafelen aan de randen.

Rits

Ritsen, ook wel sluitingen of glijders genoemd, zijn onmisbare bevestigingsmiddelen in de wereld van naaien en confectiekleding. Een rits bestaat uit twee stoffen banen, elk voorzien van ingevoegde tanden die in elkaar grijpen dankzij een schuivende cursor. Er zijn verschillende soorten ritsen, zoals deelbare of niet-deelbare, van metaal, plastic enzovoort. De rits maakt het mogelijk een textielartikel te openen of te sluiten en twee stukken stof met elkaar te verbinden.