Hoe maak je plooien?

In deze tutorial laat ik je zien hoe je plooien maakt met een naaimachine of een lockmachine.

Plooien worden onder andere gebruikt om meer volume en bewegingsvrijheid aan een werkstuk te geven, maar ook om volantjes aan elkaar te zetten. Je maakt ze met de hand of met de machine.

1) Plooien maken met de naaimachine

Plooien maken is heel eenvoudig, het is een kwestie van de juiste methode. Met een naaimachine heb je 3 verschillende technieken tot je beschikking.

De plooidraden

Het gaat om het naaien van twee parallelle lijnen met een grote steeklengte en een zeer lage spanning. Let op, je mag absoluut geen terugstikking maken omdat je daarna aan de draden moet trekken om de stof te plooien. Laat ook aan het begin en het einde van de naad flink wat draad over, dat maakt het werk later makkelijker. De eerste plooi-lijn wordt meestal op 0,5 cm van de rand genaaid en de tweede op 1,5 cm. Zodra de twee plooi-lijnen genaaid zijn, moet je ze verdelen: een echte uitdaging. De truc is om je stof in meerdere gelijke delen te verdelen (zie video) met spelden. Dit verdeelt de strook stof die geplooid moet worden en zorgt juist voor een betere verdeling van de plooien. Je kunt nu aan de plooi-draden trekken en ze goed verdelen in de delen die eerder door de spelden zijn afgebakend. Daarna kun je de plooi-draden in een 8-vorm om de spelden wikkelen om ze vast te zetten. Nu is het tijd om de naad te maken (met een standaard steeklengte en spanning) op 1 cm van de rand, tussen de twee plooi-lijnen. En klaar is kees.

De plooivoet

De plooivoet is, zoals de naam al zegt, een speciale naaimachinevoet waarmee je plooien kunt maken. Je kunt hem kopen bij de fourniturenwinkel of in gespecialiseerde winkels. Zodra de voet is bevestigd, stel je je naaimachine in op de maximale steeklengte en een zeer lage spanning. Je legt de stof onder de plooivoet (en niet in de gleuf) en je naait. De intensiteit van de plooien hangt af van de steeklengte die je hebt ingesteld. Het voordeel is dat de plooien vanzelf ontstaan, het nadeel is dat je de lengte van je stof aan het eind niet onder controle hebt, wat lastig is omdat de geplooide stof meestal moet passen bij een ander stuk stof met een precieze lengte.

Dit kan echter handig zijn voor accessoires of brede stroken die bijvoorbeeld een volant aan de onderkant van een rok vormen.

De gleuf van de plooivoet dient om de tweede stof door te schuiven die niet geplooid moet worden maar aan het geplooide stuk moet worden bevestigd. Zo plooi je in één keer je stof en zet je die vast aan een ander stuk stof.

Plooien met elastiek

Deze methode is vooral handig voor bijvoorbeeld mouwboorden. De tip is om je elastiek niet door te knippen maar alleen een markering te maken op de gewenste maat. Dit geeft je een betere grip. Vervolgens leg je de stof met de verkeerde kant naar boven en het elastiek erop. We raden aan om de twee materialen eerst met een paar zigzagsteken vast te zetten. Het voordeel van de zigzagsteek is dat die elastisch is. Een rechte steek zou bij de eerste rek kunnen breken. Daarna pak je met één hand de twee materialen achter de persvoet vast en begeleid je de stof met de andere hand terwijl je het elastiek op spanning houdt. De markering die je hebt gemaakt moet het einde van je stofstuk bereiken. Naai langzaam, maak een terugstikking en knip het elastiek af. Het geheim is om de spanning in het elastiek constant te houden tijdens het naaien, zodat je mooie, gelijkmatige plooien krijgt. Klaar!

2) Plooien maken met de lockmachine

De eenvoudige overlock

Met een lockmachine kun je plooien maken met een eenvoudige overlocksteek. Zet eerst de differentieel op 2 en de steeklengte en steekbreedte op maximaal. Je kunt het mes ook blokkeren als je wilt. Naai. Je krijgt een geplooid stuk stof, maar net als bij de plooivoet van de naaimachine heb je geen controle over de lengte. Je kunt dan aan de naalddraden trekken om de plooien wat strakker te maken en de gewenste maat te krijgen. Het voordeel is dat je plooien meteen mooi verdeeld zijn en dat je het geplooide stuk alleen nog maar aan het niet geplooide stuk hoeft te zetten.

De plooivoet voor de lockmachine

De werking is hetzelfde als bij de plooivoet van een naaimachine. Nadat je de plooivoet voor de lockmachine hebt bevestigd, leg je de stof onder de voet en je kunt beginnen. De instellingen van de lockmachine moeten hetzelfde zijn als in de vorige stap. We raden aan langzaam te naaien omdat de stof de neiging heeft veel te bewegen.

Net als bij de plooivoet van de naaimachine is het mogelijk om tegelijk te plooien en te naaien: je schuift de te plooien stof onder de hele voet en de stof die niet geplooid moet worden in de gleuf van de voet en naait. Ook hier is het best lastig om alle stoffen tegelijk te hanteren, maar als je de tijd neemt, lukt het je wel.

3) Welke methode kies je?

Bij ikatee vinden we dat een plooivoet niet echt onmisbaar is, ook al kan hij veel tijd besparen als je niet een heel precieze plooi-lengte hoeft aan te houden. Nogmaals, het hangt af van je gebruik en je naai-projecten.

Kies de methode die het beste bij je project past!